БОЛАШАҚ АРНАЙЫ ПЕДАГОГТЕРДІ КҮРДЕЛІ БҰЗЫЛЫСЫ БАР БАЛАЛАРМЕН ЖҰМЫС ІСТЕУГЕ ДАЯРЛАУДЫҢ ШЕТЕЛДІК ЖӘНЕ ОТАНДЫҚ ТӘЖІРИБЕСІ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2025.76.1.021Кілт сөздер:
кәсіби қызметке дайындық, педагогикалық даярлық, арнайы педагог, құзыреттілік, күрделі бұзылыс,, білім беру бағдарламасы, ерекше қажеттілігі бар бала, жоғары оқу орныАннотация
Қоғам дамуының заманауи кезеңі мамандарды даярлау бағытына, оларды дайындайтын жоғары оқу орындарының жұмысына түбегейлі жаңа талаптар мен міндеттер қоюда. Сондықтан да мемлекет тарапынан жыл сайын арнайы мамандарды даярлауға бөлінетін мемлекеттік гранттардың көлемін ұлғайтуда. Бұл жоғары оқу орындарында болашақ арнайы мамандарды даярлауға сұраныстың жоғарлағаның көрсетеді. Алынған зерттеу тақырыбының өзектілігі бірқатар себептерге байланысты: заман талабына сай арнайы білім беру үрдістерінің өзгеруіне; мамандарды даярлау тәсілдерінің жаңаруына; ерекше қажеттілігі бар балалар контингентінің жыл сайын өсуі. Арнайы және инклюзивті білім беруді дамытудың ғылыми-практикалық орталығының мәліметтері бойынша, соңғы үш жылда біздің елімізде ерекше білім беру қажеттіліктері бар тұлғалар саны (оның ішінде күрделі бұзылысы бар) күрт өсті. Демек, дамуында күрделі бұзылысы бар балалармен жұмыс істеуге кадрлар даярлау болашақ арнайы педагогтерді даярлаудың өзекті міндеттерінің бірі болып табылады.
Зерттеу жұмысымыздың негізгі бағыты – жоғары оқу орындарында болашақ арнайы педагогтерді даярлаудың шетелдік және отандық тәжірибесін талдау негізінде болашақ арнайы педагогтерді даярлаудың тенденциялары мен тәсілдерін анықтау.
Ұсынылған мақалада еліміздегі "Арнайы педагогика" мамандығы бойынша даярлаудың білім беру бағдарламалары сараланды, арнайы педагогтерді даярлаудың шетелдік тәжірибесі зерделенді. Болашақ арнайы педагогтерді күрделі бұзылыстары бар балалармен жұмыс істеуге даярлау стратегиясы қарастырылды. Білім беру бағдарламаларында күрделі бұзылыстары бар балалармен жұмыс істеу құзыреттілігін қалыптастыруға бағытталған пәндердің мазмұны талданды. Зерттеу тақырыбы аясында арнайы педагогтерден «Лейкарт» әдістемесі арқылы сауалнама алынып, нәтижесі ұсынылды.