CHAT GPT ЖӘНЕ АКАДЕМИЯЛЫҚ АДАЛДЫҚТЫҢ БОЛАШАҒЫ: ҚИЫНДЫҚТАРЫ МЕН МҮМКІНДІКТЕРІ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2025.76.1.007Кілт сөздер:
Академиялық адалдық, жасанды интеллект, жоғары білім, Chat GPT, оқытушылардың қабылдаулары, мақсаттар, Turnitin қолданбасы, аутентикалық бағалауАннотация
Жоғары білім беру жүйесінде академиялық адалдықты сақтау маңызды рөл атқарады. Дегенмен, жасанды интеллекттің пайда болуы бұл пікірге жиірек күмән тудыруда. Сол себепті, бұл зерттеу оқытушылардың Chat GPT бағдарламасын білім берудегі академиялық адалдықты сақтай отырып пайдалануға деген көзқарасын анықтауға бағытталған. Жоғарыда аталған мақсаттарға қол жеткізу үшін сапалық зерттеу әдісін қолдану арқылы зерттеуге Қазақстанның бір жекеменшік жоғары оқу орнының «Шет тілі: екі шет тілі» мамандығының 12 оқытушысы жұмылдырылды. Зерттеушілердің әрқайсысы 25-35 минут аралығында созылатын жартылай құрылымдық сұхбаттар жүргізді. Алынған ақпараттарды интерпертациялау үшін Хатч моделі бойынша талдаудың дедуктивті түрі таңдалды, содан соң алынған нәтижелер осы саладағы өзге жұмыстармен салыстырылды. Тұтастай алғанда, мұғалімдердің көпшілігі Chat GPT бағдарламасының белсенді пайдаланушылары екені анықталды. Аталмыш жасанды интеллектті пайдаланудың ең жиі тараған мақсаттары идеяларды қалыптастыру, емтихан сұрақтарын әзірлеу, эсселерді бағалау және бағалауға арналған рубрикаларды құрастыру болды. Алайда оқытушылар жасанды интеллектті қолданғаны үшін жазаға тартылған студенттердің бұл қосымшаны қолдануына қатысты теріс пікірлерін білдірді. Сондықтан оқутышылар студенттердің жазба жұмыстарын Turnitin қолданбасында тексеру және жасанды интеллекттің қолданылу ықтималдығын азайту үшін аутентикалық тапсырмалар беру арқылы академиялық адалдықтың сақталуын мұқият қадағалады. Бұл зерттеудің теориялық маңыздылығы мұғалімдердің көзқарасы бойынша Chat GPT бағдарламасын қолданудың артықшылықтары мен кемшіліктерін көрсету болып табылады. Практикалық құрамдас бөлікке келетін болсақ, бұл тұжырымдар білім беруде Chat GPT бағдарламасын пайдалану саясатын әзірлеу үшін негіз бола алатынын атап өткен жөн.