ҮШТІЛДІ ЖОҒАРЫ БІЛІМ БЕРУ МОДЕЛІ ЖӘНЕ ҒАЛАМДЫҚ ҚҰЗЫРЕТТЕРДІ ДАМЫТУ: ДЕЛФИ ТАЛДАУЫ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2025.79.4.020Кілт сөздер:
көптілді білім беру, жаһандық құзыреттіліктер, мәдениетаралық коммуникация, когнитивтік икемділік, жаһандану, студенттер, жоғары білім, үштілділікАннотация
Өзектілік - жаһанданудың және мәдениетаралық қарым-қатынастың күшеюі адамдарды көптілді, мәдениеті сан алуан ортада тиімді жұмыс істеуге бейім болуға міндеттейді. Осындай жағдайда білім, дағды және жеке қасиеттерді қамтитын ғаламдық құзыреттердің маңыздылығы артып отыр.
Зерттеудің мақсаты – студенттердің ғаламдық құзыреттерін дамытуға көптілді білім берудің қосатын үлесін бағалау.
Негізгі назар - зерттеу ғаламдық құзыреттердің үш басты өлшеміне: (1) мінез-құлық қасиеттері мен мотивтерге, (2) өзін-өзі қабылдау мен жеке көзқарастарға, (3) білім мен дағдыға бағытталған. Мұнда көптілді орта икемділік, ашықтық және түрлі мәдениеттерді құрметтеу сияқты қасиеттерді дамытудағы негізгі фактор ретінде қарастырылады.
Ғылыми маңыздылығы - көптілді оқыту мен ғаламдық құзыреттердің қалыптасуының өзара байланысын зерделеу арқылы бұл зерттеу халықаралық білім беру саласындағы ғылыми түсініктерді кеңейтуге ықпал етеді.
Әдістеме - зерттеуде аралас әдіснама қолданылып, халықаралық әдебиетке контент-талдау жасалды және Делфи әдісімен сарапшылардан сұхбат алынды. Осылайша көптілді білім берудің әсерін жан-жақты бағалауға қол жеткізілді.
Нәтижелер - зерттеу нәтижелері көптілді ортада білім алушылардың бейімделгіштігі, төзімділігі және мәдениетаралық ынтымақтастыққа дайындығы жоғары болатынын көрсетті. Сонымен бірге, Қазақстанда көптілді үлгілерді енгізуге ресурстардың шектеулілігі мен оқытушылардың жеткіліксіз дайындығы сияқты кедергілер анықталды.
Практикалық маңыздылығы - ұсынылған стратегиялар мен тұтас модель жоғары оқу орындарындағы көптілді бағдарламаларды жетілдіріп, жаһандық ортада табысты жұмыс істей алатын мамандарды даярлауға негіз бола алады.
Қорытынды - ғаламдық құзыреттерді интеграциялау және кездесетін қиындықтарды талдау нәтижелері көптілді білім берудің бүгінгі заман талаптарына сай маман қалыптастырудағы шешуші рөлін айқындай түседі.





