ЖАҺАНДАНУДЫҢ БІЛІМ БЕРУДЕГІ ТІЛДІК БІРЕГЕЙЛІК ПЕН ҚҰЗЫРЕТТІЛІККЕ ӘСЕРІ

Автор(лар)

  • Серікова Н.С. Ablaikhan university
  • Кульгильдинова Т.А.

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.48371/PEDS.2025.79.4.024%20

Кілт сөздер:

көптілділік, құзыреттілік, білім беру, контекст, шеберлік, жаһандану, мәдениетаралық, құндылық

Аннотация

Аңдатпа. Жаһандану білім беру ландшафттарын, әсіресе тіл, сәйкестік және коммуникативті құзыреттілікке қатысты қайта қалыптастыратын қуатты күш ретінде пайда болды. Барған сайын өзара байланысқан әлемде жаһандық тілдердің, әсіресе ағылшын тілінің үстемдігі лингвистикалық бірегейліктің қалай қалыптасатынына және білім беру жүйелерінде тілдік құзыреттілік қалай анықталып, дамытылатынына әсер етті. Бұл мақала жаһанданудың лингвистикалық сәйкестілік пен құзыреттілікке әсерін зерттейді, бұл динамиканың көптілді контексттердегі ресми білім беруде қалай көрінетініне ерекше назар аударылады.

Зерттеу ақпараттың, адамдардың және мәдени тәжірибелердің жаһандық ағыны студенттер мен мұғалімдердің тілдік өзін-өзі қабылдауындағы өзгерістерге қалай ықпал ететінін зерттейді, бұл көбінесе гибридті сәйкестіктерге әкеледі. Жаһандық тілдер беделге ие болған сайын, жергілікті және азшылық тілдері маргинализацияға тап болуы мүмкін, бұл студенттердің мәдени сәйкестігі мен өзін-өзі бағалауына әсер етеді. Керісінше, жаһандану тілді байыту, мәдениетаралық алмасу және көптілділік құзыреттерін дамыту мүмкіндіктерін де ұсынады. Зерттеу жаһандық лингвистикалық стандарттар мен жергілікті тіл тәжірибесі арасындағы шиеленістерге назар аударып, білім беру жүйелерінің халықаралық коммуникацияны ілгерілету мен тілдік әртүрлілікті сақтау арасындағы тепе-теңдікті сақтау қажеттілігін атап көрсетеді.

Әлеуметтiк лингвистикалық теорияларға, саясатты талдауға және көптiлдi бiлiм беру жағдайларындағы кейстерге сүйене отырып, мақала жаһанданудың тiлдiк оқу бағдарламалары, педагогика және мұғалiмдердiң бiлiмi үшiн салдарын қарастырады. Оқытушылардың студенттерге өздерінің тілдік ерекшеліктерін келісуге және мәдениетті қарым-қатынас дағдыларын дамытуға қалай көмектесе алатынына ерекше назар аударылады. Ағылшын тілінің лингва франк ретіндегі рөлі, трансұлттық бұқаралық ақпарат құралдарының әсері және халықаралық білім беру бағдарламаларының өркендеуі осы процестегі мүмкіндіктер мен қиындықтар ретінде талқыланады.

Сайып келгенде, мақалада 21 ғасырдағы лингвистикалық құзыреттілік тек грамматикалық және коммуникативті дағдыларды ғана емес, сонымен қатар мәдениетаралық сезімталдық пен бейімделуді қамтуы үшін қайта анықталуы керек деп тұжырымдайды. Ол лингвистикалық әртүрлілікті бағалайтын, инклюзивті сәйкестікті дамытуға жәрдемдесетін және оқушыларды жаһанданған, көпмәдениетті орталарға тиімді қатысуға дайындайтын білім беру тәжірибесін жақтайды. Тіл, сәйкестік және жаһандану арасындағы дамып келе жатқан қарым-қатынасты түсіну арқылы педагогтар студенттерге әртүрлі әлемде құзыретті және сенімді коммуникатор болуға жақсырақ қолдау көрсете алады.

Жүктеулер

Жарияланған

2025-12-29

Жоба

Раздел

Мақалалар/Статьи/Articles