«РУХАНИ ЖАҢҒЫРУ» БАҒДАРЛАМАСЫНЫҢ ҚҰНДЫЛЫҚТАРЫ ПРИЗМАСЫНДА ЖОО СТУДЕНТТЕРІН КӘСІБИ ДАЯРЛАУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2025.79.4.002Кілт сөздер:
кәсіби даярлық, құндылықтар, Рухани жаңғыру, интериоризация, жоғары мектеп, құзыреттілік тәсіл, білім беру тәжірибелері, студент жастар, ұлттық бірегейлік, педагогикалық стратегияларАннотация
Жаһандану үдерістері мен әлеуметтік-мәдени трансформациялар жағдайында Қазақстан қоғамының бәсекеге қабілеттілігін және тұрақтылығын қамтамасыз ете алатын құндылықтар жүйесін қалыптастыру қажеттілігі айқындалды. «Рухани жаңғыру» бағдарламасы қоғамдық сананы жаңғыртудың мемлекеттік саясатының маңызды құралы ретінде білім беру жүйесі үшін стратегиялық бағдарларды айқындады. Зерттеудің мақсаты – бағдарламаның құндылықтарын Қазақстан жоғары оқу орындары студенттерінің кәсіби даярлау жүйесіне кіріктірудің педагогикалық мүмкіндіктерін айқындау және олардың болашақ мамандардың кәсіби тұлғалық болмысын қалыптастырудағы рөлін анықтау. Зерттеудің әдіснамалық негізін құзыреттілікке негізделген және құндылыққа бағдарланған кәсіби даярлау үлгілері құрады. Эмпирикалық базаға студенттерге жүргізілген сауалнама (n=376), ресми құжаттарға жасалған интент- және контент-талдау, жобалық бастамалардың кейс-стади әдісі және халықаралық тәжірибемен салыстырмалы талдау енгізілді.Зерттеу нәтижелері студенттердің бағдарлама туралы ақпараттану деңгейі жоғары болғанымен, құндылықтарды интериоризациялау дәрежесі толық еместігін көрсетті: жарияланған құндылықтар тұрақты мінез-құлық үлгілеріне әрдайым айнала бермейді. Мемлекеттік дискурс пен университеттік тәжірибе арасында, когнитивтік және мінез-құлықтық деңгейлер арасында, сондай-ақ студенттердің күтулері мен дәстүрлі педагогикалық тәсілдер арасында жүйелік қайшылықтар айқындалды.
Қорытынды бойынша құндылықтарды ресми трансляциялаудан іс-әрекеттік меңгеруге көшу қажет: жобалық және сервистік оқыту, студенттік өзін-өзі басқару, цифрлық білім беру технологиялары және оқытушылардың құндылықтық педагогикаға дайындығы. Зерттеудің ғылыми жаңалығы «Рухани жаңғыру» бағдарламасын студенттердің кәсіби тұлғалық болмысын қалыптастырудың педагогикалық ресурсы ретінде түсіндіруде жатыр. Жұмыстың практикалық маңызы білім беру бағдарламаларын жобалауда және құндылықтық даярлық әдістемелерін әзірлеуде қолдану мүмкіндігімен айқындалады.
