ШЕТЕЛ ТІЛІН ОҚЫТУДАҒЫ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ: ТЕХНИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ГУМАНИТАРЛЫҚ МАМАНДЫҚТАР ОҚЫТУШЫЛАРЫНЫҢ КӨЗҚАРАСТАРЫН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2026.80.1.021%20Кілт сөздер:
жасанды интеллект, шетел тілін оқыту, жоғары білім, цифрлық сауаттылық, дербестендірілген оқу, кәсіби даму, кәсіби бағытталған оқыту, Лайкерт шкаласыАннотация
Білім берудің цифрлануы мен жасанды интеллекттің (ЖИ) жедел дамуы шетел тілін оқыту тәсілдерін едәуір өзгертті. Бұл үрдіс оқытуды дараландыруға, студенттердің уәждемесін арттыруға және кәсіби қарым-қатынас дағдыларын дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашады. Алайда ЖИ-ды білім беру үдерісіне енгізуге деген көзқарас пәндік бағыттарға байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Осы зерттеудің мақсаты – техникалық және гуманитарлық бағыттардағы ағылшын тілі оқытушыларының ЖИ-ды оқу үдерісіне енгізу жөніндегі көзқарастарын салыстыру. Зерттеу оқытушылардың ЖИ туралы хабардар болу деңгейін, оны сабақта қолдану жиілігі мен түрлерін, сондай-ақ ЖИ-дың артықшылықтары мен тәуекелдерін қабылдау ерекшеліктерін анықтауға бағытталған. Зерттеу барысында аралас әдіс қолданылды: сандық талдау (кросс-табуляция, χ² Пирсон критерийі, сенімділік талдауы – SPSS 26 бағдарламасы) және ашық жауаптардың сапалық талдауы. Үлгіге техникалық және гуманитарлық бағыттардағы 58 жоғары оқу орнының оқытушылары кірді. Нәтижелер екі топ арасында статистикалық тұрғыдан маңызды айырмашылықтардың бар екенін көрсетті. Гуманитарлық пәндердің оқытушылары ЖИ-ды шығармашылық және тілдік қолдау құралы ретінде қарастырады, ол коммуникация мен мәдениетаралық құзыреттілікті дамытуға ықпал етеді. Ал техникалық бағыттағы оқытушылар ЖИ-ды оқу үдерісін оңтайландыру, автоматтандыру және дараландыру тетігі ретінде көреді. Соған қарамастан, екі топ та ЖИ-дың педагогикалық әлеуетін жоғары бағалап, оның интерактивтілік, уақыт үнемдеу және жеке тәсілді қамтамасыз ету артықшылықтарын атап өтті. Зерттеу ЖИ-ды тілдік білім беруге енгізу бойынша пәндік айырмашылықтардың әсерін түсінуге үлес қосады. Нәтижелер оқытушылардың цифрлық және кәсіби құзыреттілігін арттыруға, сондай-ақ ЖИ-ды тиімді және жауапты қолдануға арналған әдістемелік және этикалық негіздерді әзірлеу қажеттілігін көрсетеді. Зерттеудің практикалық маңызы – оқу бағдарламаларын әзірлеушілерге, оқытушылар мен білім беру саласындағы саясаткерлерге ЖИ-ға негізделген инновацияларды іске асыру бойынша ұсынымдар беру. Авторлық тәсіл адамға бағдарланған және пәндік ерекшеліктерді ескеретін интеллектуалды, бейімделгіш және этикалық тұрғыдан орнықты білім беру ортасын қалыптастыруға ықпал етеді.
