БОЛАШАҚ МАМАНДАРДЫҢ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ДӘУІРІНДЕ ЖОБАЛАУ-ЗЕРТТЕУ ҚЫЗМЕТІН ИНТЕГРАЦИЯЛАУ: ХХІ ҒАСЫРДЫҢ ДАҒДЫЛАРЫ МЕН ҚҰЗЫРЕТТЕРІН ДАМЫТУ ҚҰРАЛЫ РЕТІНДЕ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2026.81.2.014Кілт сөздер:
жобалық құзыреттілік, педагогикалық жобалау қызметі, білім беруді цифрландыру, құзыреттілік тәсіл, ЖИ құралдары, педагогтің өзін-өзі дамытуы, білім беру инновациялары, жоба әдісі,, , жобалық қызмет, нейрожеліАннотация
Қазіргі уақытта елімізде өзінің кәсіби қызметін жобалау тәсілдерін меңгерген маман даярлау мәселесі өзекті болып отыр. Білім маманның кәсіби өміршеңдігінің негізгі факторы ретінде тек білімді меңгеру ғана емес, сонымен қатар деректерге, технологияларға және жасанды интеллектке сүйене отырып, білім беру процестерін жобалау қабілеті болатын дәуірге енді.
Мақалада болашақ мамандардың жасанды интеллект арқылы жобалау-зерттеу қызметін интеграциясы контекстінде педагогикалық ЖОО студенттерінің жобалық құзыреттілігін қалыптастырудың психологиялық-педагогикалық шарттары қарастырылады. Студенттердің педагогикалық жобаларды талдау, модельдеу және іске асыру дағдыларын дамыту мақсатында жасанды интеллект құралдарын оқу процесіне интеграциялау тетіктері ашылады. Зерттеу жұмысымызда оны шешу қажеттілігі келесі фактілермен байланыстылығы айқындалған: біріншіден, қазіргі қоғамның барлық салалары, оның жобалық-ұйымдастырушылық мәдениетінің жоғары дамуына байланысты, жобаларды әзірлеу мен жүзеге асыруды білдіреді: материалдық құндылықтар өндірісі, мәдениет, ғылым және т. б. Болашақ мұғалімнің зерттеушілік және рефлексивті мәдениетін қалыптастыруға, ЖИ-ті шығармашылық пен жобалық қызметтің тиімділігін арттыру құралы ретінде қолдана білуге ерекше назар аударылған.
Мақала оқытудың дәстүрлі әдістерін қайта қарау, білімді беруден адам мен машинаның өзін-өзі жобалауы мен интеллектуалды өзара әрекеттесуі үшін орта құруға көшу қажеттілігін негіздейді. Мақала танымдық құзыреттілікті қалыптастырудың маңызды мәселелерінің біріне арналғандықтан, болашақ мамандардың зерттеу қызметінің негіздемесі келтірілген, сонымен қатар студенттермен ЖИ негізінде жобалық қызметті ұйымдастыру бойынша жұмыс тәжірибесі ұсынылған.
Мақалада оқу-зерттеу және жобалау қызметі барысында педагогикалық жоғары оқу орындары студенттерінің әмбебап және жалпы кәсіби құзыреттіліктерін қалыптастыру құралы ретінде нейрондық желілік жасанды интеллекті қолданудың әлеуетті мүмкіндіктері қарастырылады. Болашақ мұғалімдердің кәсіби дайындығына ЖИ енгізудің өзектілігі негізделеді, Қазақстандық ЖИ мемлекеттік білім беру стандартында қарастырылған құзыреттерді дамытуға әсері талданады. Жобалау-зерттеу қызметінің кезеңдерін саралау негізінде пайдалануға болатын ЖИ функциялары айқындалды және құзыреттерді қалыптастыру тұрғысынан оларды пайдалану дәрежесі айқындалды. ЖИ шығармашылық және аналитикалық жұмыстарға уақыт бөлу арқылы күнделікті тапсырмаларды тиімді орындай алатынын көрсететін сараптамалық нәтижелері ұсынылды.
