ҚОРШАҒАН ОРТА МАМАНДАРЫН ДАЙЫНДАУ БАРЫСЫНДА ХИМИЯ ПӘНДЕРІН ЫНТЫМАҚТАСТЫРУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2026.82.3.002Кілт сөздер:
пәнаралық ықпалдастыру; химияны оқыту; экология мамандары; пәнаралық әдіс; экологиялық химия; оқу жоспары; педагогикалық эксперимент; құзыреттілікке бағытталған оқытуАннотация
Мақалада экологиялық бейіндегі мамандарды даярлауда химиялық пәндерді интеграциялау мәселесі қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі экологиялық міндеттердің күрделенуіне байланысты, оларды шешу үшін берік химиялық негізге сүйенетін пәнаралық білімге деген қажеттіліктің артуымен айқындалады. Зерттеудің мақсаты – «Қоршаған орта» даярлау бағыты мамандарының білім беру бағдарламасына химия курстарын кіріктіру әдістемесін әзірлеу және оның оқыту сапасына әсерін эмпирикалық тұрғыдан бағалау. Зерттеудің ғылыми жаңалығы теоретикалық химиялық білімді қолданбалы экологиялық кейстермен ұштастыратын оқыту моделін ұсынуында, бұл студенттердің химиялық-экологиялық құзыреттілігін қалыптастыруға ықпал етеді. Зерттеу әдіснамасы пәнаралық оқыту мен құзыреттілікке негізделген тәсіл жөніндегі ғылыми әдебиеттерге теориялық шолу жасауға, сондай-ақ педагогикалық эксперимент жүргізуге сүйенеді: эксперименттік топтың студенттері интеграцияланған химиялық даярлық бағдарламасы бойынша оқытылды, ал бақылау тобы дәстүрлі, пәндер бойынша бөлек жүргізілетін оқыту бағдарламасымен оқыды. Нәтижелер интеграцияланған әдістеменің енгізілуі студенттердің үлгерімінің статистикалық тұрғыдан едәуір артуына (эксперименттік топта тестілеудің орташа балы шамамен 25%-ға, бақылау тобында – 15%-ға өсті, p<0,05), сондай-ақ экологиялық мәселелерді шешу кезінде химиялық білімді қолдану жөніндегі оқытылатындардың мотивациясы мен сенімділігінің нығаюына алып келгенін көрсетті. Қорытындылар: химиялық пәндерді экологиялық бағдарланған білім беру бағдарламасына интеграциялау болашақ қоршаған ортаны қорғау саласындағы мамандарды даярлау сапасын арттырады, олардың пәнаралық ойлауын және кәсіби қызметке дайындығын тереңдетеді. Зерттеудің практикалық маңыздылығы ұсынылған әдістеменің жоғары оқу орындарында экологиялық мамандықтардың оқу жоспарларын жаңғырту мақсатында пайдаланылу мүмкіндігінде, бұл теория мен практиканың және тұрақты даму талаптарының неғұрлым тығыз байланысын қамтамасыз етеді.
