БОЛАШАҚ БИОЛОГТАРДЫ ШЕТ ТІЛІНЕ КӘСІБИ-БАҒЫТТА ОҚЫТУ

Аннотация

Аңдатпа. Бұл мақалада Тараз инновациялық-гуманитарлық университеті (ТарИГУ) базасында жоғары білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты (ҚР ЖББМБС) талаптарын іске асыру жағдайында лингвистикалық емес мамандықтар бойынша білім алатын болашақ биологтарды шет тіліне кәсіби-бағытты оқытудың өзекті мәселелері қарастырылады. Қазіргі заманғы мамандардың кәсіби қызметінде шет тілінде қарым-қатынастың рөлі артып отырғандықтан, бұл мәселе ерекше маңызға ие болып отыр. Авторлар әзірлеген педагогикалық негіздер тілдік емес бағытта оқитын биология студенттерінің шет тіліндегі коммуникативтік құзыреттілігін (білу, меңгеру, қолдана алу) жан-жақты дамытуға бағытталған және ҚР ЖББМБС-да көрсетілген оқу нәтижелерімен (құзыреттермен) сәйкес келеді.

Лингвистикалық емес жоғары оқу орындарының студенттерін шет тіліне кәсіби-бағытты оқыту ұғымы мен құрылымы талданып, шет тілін кәсіби-бағытты оқыту теориясын дамытуға үлес қосқан ғалымдардың еңбектері сипатталады. Сонымен қатар, жоғары оқу орындарының тілдік емес факультеттерінде шет тілін оқытуға арналған көптеген әдістемелік бағыттар мен технологиялар қамтылған педагогикалық ғылыми-әдістемелік дереккөздерге талдау жасалады. Диагностикалық әдістер (оқыту процесіндегі диагностикалық тәжірибені талдау, тіл меңгеру деңгейін анықтауға арналған сауалнама, педагогикалық тәжірибені талдау, бақылау, әңгімелесу және т.б.) қарастырылады.

Авторлар қазіргі отандық және шетелдік еңбек нарығы жағдайында студенттердің бәсекеге қабілеттілігін арттыру қажеттілігіне байланысты тілдік емес жоғары оқу орындары студенттерінің шет тілін меңгеруінің маңыздылығын негіздейді. Бұл жағдай шет тілін жоғары оқу орнында оқу барысында және болашақ кәсіби қызметінде өзін-өзі білім жетілдіру құралы ретінде қолдану қажеттілігін айқындайды.

Кәсіби-бағытты оқытудың кәсіби бағыттылығы сипатталады. Кәсіби бағыттылық, біріншіден, «шет тілі» пәнін бейіндік пәндермен кіріктіруді талап етеді; екіншіден, шет тілі оқытушысының алдында болашақ маманды пәнаралық байланыстар негізінде шет тілін кәсіби білімдерін жүйелі түрде толықтыру құралы ретінде, сондай-ақ кәсіби білік пен дағдыларды қалыптастыру құралы ретінде қолдануға үйрету міндетін қояды; үшіншіден, болашақ маманның қажетті кәсіби білік пен дағдыларын қалыптастыруды қамтамасыз ететін оқыту формалары мен әдістерін пайдалануды көздейді.

Тілдік емес жоғары оқу орындарында болашақ биологтарды шет тіліне кәсіби-бағытты оқыту мазмұнын іріктеуге жаңа көзқарасты талап етеді. Кәсіби-бағытты шет тілін оқыту моделінің мазмұндық компонентінің құрылымдық элементтеріне сөйлеу әрекетінің түрлері бойынша (сөйлеу, тыңдау, оқу, жазу) коммуникативтік біліктер; фонетикалық құбылыстарды, грамматикалық формаларды, сөзжасам ережелерін, лексикалық бірліктерді, белгілі бір мамандыққа тән терминологияны қамтитын тілдік білімдер мен дағдылар; социомәдени білімдер және оқу біліктері жатады. Кәсіби-бағытты шет тілін оқытудың нәтижесі кәсіби-бағытталған шет тілдік құзыреттілік ретінде көрініс табады.