БОЛАШАҚ ШЕТ ТІЛІ МҰҒАЛІМДЕРІНІҢ ЛИНГВОМӘДЕНИ ҚҰЗЫРЕТТІЛІГІН ЖЕТІЛДІРУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2026.80.1.002Кілт сөздер:
құзыреттілікке негізделген білім беру, лингвомәдени құзыреттілік, білім беру технологиялары, белсенді оқыту, кейс-стади әдісі, шетел тілін оқыту, педагогикалық дайындық, кәсіби өсуАннотация
Лингвомәдени құзыреттілік болашақ шет тілі мұғалімдерін дайындауда шешуші рөл атқарады, ол тиімді мәдениаралық қарым-қатынас үшін қажетті тілдік дағдылар мен мәдени түсінікті біріктіреді. Біз лингвомәдени құзыреттілік үш өзара байланысты субқұзыреттіліктен тұрады деп болжаймыз: әлеуметтік-мәдени, когнитивті- концептуалды және кәсіби-мәдениаралық субқұзыреттілік. Лингвомәдени құзыреттілікті арттыру үшін қолданылатын түрлі оқу әдістеріне деген кең қызығушылыққа қарамастан, оқиғаны талдау әдісіне аз көңіл бөлінеді. Бұл зерттеудің мақсаты – болашақ шет тілі мұғалімдерінің лингвомәдени құзыреттілігін жетілдіруде кейс-стади әдісінің тиімділігін зерттеу. Зерттеу алдын ала/кейінгі тестілеудің эксперименттік дизайнына негізделген және Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университетінің екі шет тілін мамандандыратын бакалавриат бағдарламасында оқитын үшінші курс студенттерін қамтиды, оқу тілі қазақ тілі болып табылады. Әдіснамалық түрде зерттеу студенттердің эсселерінің сапалық талдауы мен эсселер нәтижелерінің сапалық және сандық талдауын, оның ішінде жұптық және жұпсыз t-тесттерді біріктірді. Жұпсыз t-тесті нәтижелері эксперименттік және бақылау топтарының алдын ала тестілері бойынша жалпы алғанда ұқсас болғанын, ал кейінгі тестілері бойынша айтарлықтай және өте маңызды айырмашылықтар болғанын көрсетті. Жұптық t-тесті эксперименттік топ қатысушыларының лингвомәдени құзыреттілігінде айқын ілгерілеуді көрсетті. Эксперимент нәтижелері кейс-стади әдісі, белсенді оқу стратегиясы ретінде, болашақ шет тілі мұғалімдерінің лингвомәдени құзыреттілігін жақсартуда, олардың мәдениаралық және коммуникативтік қабілеттерін арттыруда, сондай-ақ кәсіби қызметке дайындығын жоғарлатуда тиімді екенін көрсетті. Кейс-стади әдісінің сәтті жүзеге асырылуының негізгі факторы — студенттердің нақты қажеттіліктеріне бейімделген және оларды болашақта кездесетін кәсіби жағдайлармен мұқият таныстыруға арналған кейстердің мұқият іріктелуі және бейімделуі болып табылады.
