БОЛАШАҚ БАСТАУЫШ СЫНЫП МҰҒАЛІМДЕРІНІҢ ОЙЛАУ ҚАБІЛЕТІН ВИРТУАЛДЫ ШЫНДЫҚ ТЕХНОЛОГИЯСЫ АРҚЫЛЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2026.82.3.008Кілт сөздер:
виртуалды шындық, Google Expeditions VR, болашақ мұғалімдер, ойлау дағдылары, мұғалімдерді оқыту, цифрлық технологиялар, когнитивті даму, кәсіби дайындықАннотация
Технология қарқынды дамып келеді, білім беру процесіне тікелей әсер етеді. Дәстүрлі оқыту әдістері бұл инновациялардан тиімділігі жағынан төмен. Болашақ мұғалімдердің белгілі бір жүйелерді кәсіби жұмысында қолдануға деген назары, қызығушылығы және ұмтылысы өзгеріп жатыр. Виртуалды шындық технологияларын пайдалану студенттерді оқу мен оқытуда өз күштерін сынап көруге шабыттандырады. Олар цифрлық педагогикадағы бұл жаңа бағытты өз эмоциялары мен сезімдері тұрғысынан бағалайды. Сондықтан, бұл зерттеудің өзектілігі мұндай технологиялардың бірнеше жылдан кейін оларды өздерінің оқыту тәжірибесінде қолданатын студенттердің ойлау процестерін қалай дамытатынын түсінуде жатыр. Құзыреттілікке негізделген және студентке бағытталған тәсіл бізге кәсіби құзыреттіліктер мен студенттердің дербестігін дамытуға назар аударуға мүмкіндік берді. 2024–2025 оқу жылының бесінші (3-курс) семестрінде Ө. Жәнібеков атындағы Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университетінде 6B01301 – «Бастауыш білім берудің педагогикасы мен әдістемесі» білім беру бағдарламасы бойынша білім алатын студенттердің қатысуымен эксперимент жүргізілді. Бақылау тобы (n=24) стандартты оқу бағдарламасын пайдаланып оқыды. Тәжірибелік топ (n=24) әртүрлі тақырыптар бойынша ақпаратты салыстыру, талдау, жіктеу, жүйелеу, өңдеу және жалпылау үшін виртуалды шындық платформасын пайдаланды. Зерттеудің квазиэксперименттік дизайны екі топта да бұрын және кейін өзгерістерді анықтады. Деректерді талдау үшін сипаттамалық статистика, жұптастырылған Стьюденттің t-тесті, тәуелсіз үлгілердің t-тесті және Коэннің d-тесті пайдаланылды. Нәтижелер екі топта да ойлау дағдыларындағы оң өзгерістерді көрсетті. Тәжірибелік топ үлкен жетістіктерге және топ ішіндегі айтарлықтай әсер мөлшеріне қол жеткізді (Коэннің d = 1,751). Екі топ арасындағы тестілеуден кейінгі айырмашылықтар статистикалық маңыздылыққа жетпеді (p = .226), бұл виртуалды шындықты дәстүрлі оқыту әдістерін алмастырудың орнына құнды қосымша оқыту құралы ретінде қарастыру керектігін көрсетеді.
