11-16 ЖАСТАҒЫ ЖАЛПЫ БІЛІМ БЕРЕТІН МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ АҚПАРАТТЫҚ МӘДЕНИЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ ОҚУ САУАТТЫЛЫҒЫНЫҢ РӨЛІ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PEDS.2026.82.3.050Кілт сөздер:
оқу сауаттылығы, түсіну, цифрлық орта, ақпараттық мәдениет, білім беру, ақпараттық сауаттылық, педагогика, түсіндіруАннотация
Білім беруді цифрландыру мектеп оқушыларының ақпараттық мәдениетін дамыту үшін күрделі педагогикалық қиындықтар туғызды. Оқу сауаттылығы оқушылардың цифрлық ақпаратты түсінуіне, түсіндіруіне және сыни тұрғыдан әрекеттесуіне мүмкіндік беру үшін өте маңызды. Соған қарамастан, жеке оқу сауаттылығы өлшемдерінің нақты үлесі әлі де толық зерттелмеген.
Бұл зерттеуде оқу сауаттылығы өлшемдерінің сандық ортадағы мектеп оқушыларының ақпараттық мәдениетіне әсерін зерттейді. Мақсаттары - оқу сауаттылығы мен ақпараттық мәдениет арасындағы байланысты тұжырымдау, оқу сауаттылығының цифрлық ақпараттық тәжірибелерді қалай қолдайтынын талдау және оқу сауаттылығын цифрлық және ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (АКТ) сауаттылығымен біріктірудің білім беру саласындағы салдарын анықтау.
Сандық сипаттамалық зерттеу дизайны қолданылды. Деректер 11 жастан 16 жасқа дейінгі 104 орта мектеп оқушысынан оқу сауаттылығы өлшемдерін (түсіну, түсіндіру, бағалау және рефлексия) және ақпараттық мәдениет тәжірибелерін бағалайтын құрылымдалған сауалнаманы пайдалану арқылы жиналды. Сипаттамалық статистикалық талдаулар жүргізілді.
Нәтижелер оқушылардың оқу сауаттылығы мен ақпараттық мәдениеттің орташа деңгейін көрсететінін көрсетеді. Түсіну және рефлексивті оқу ақпараттық мәдениетпен тығыз байланысты, ал түсіндіру және бағалау онша тұрақты емес. Бұл нәтижелер оқу сауаттылығы өлшемдерінің әртүрлі рөлдерін көрсетеді және ақпаратты сыни және жауапты пайдалануды дамыту үшін жоғары деңгейлі оқуды оқытуды цифрлық білім беруге біріктірудің маңыздылығын көрсетеді.
